PRAWO KARNEPRAWO WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJPlaga sfałszowanych leków – jak poznać, czy mamy do czynienia z podróbką?

3 kwietnia 20200
https://wojdak-legal.com/wp-content/uploads/2020/04/pexels-photo-415825.jpeg

Ogromne ilości podrobionych maseczek, środków do dezynfekcji oraz leków o działaniu antywirusowym zostały wykryte w trakcie przeprowadzonej w marcu akcji INTERPOLU pod nazwą Pangea XIII. Operacja skierowana była głównie przeciwko nielegalnej internetowej sprzedaży preparatów przeznaczonych do walki z COVID-19. Wzięli w niej udział funkcjonariusze policji, organów celnych i organów ochrony zdrowia z 90 krajów świata.

Tygodniowa operacja doprowadziła do 121 aresztowań, a wartość zajętych, potencjalnie niebezpiecznych farmaceutyków oszacowana została na 14 milionów USD. Zajęto w sumie ponad 4,4 miliona leków i 34 000 podrobionych maseczek, niespełniających wymaganych standardów. Znaczna ilość produktów leczniczych oferowana były jako rzekomo zwalczająca chorobę wywołaną koronawirusem. Ujawniono również ponad 2 500 stron internetowych i profili w mediach społecznościowych, za pośrednictwem których oferowane były zajęte podróbki.

Jak można przypuszczać przeprowadzona akcja ujawniła jedynie wierzchołek góry lodowej i dała tylko marginalne wyobrażenie o skali funkcjonujących obecnie na rynku podróbek. Wybuch epidemii koronawirusa okazał się okazją dla przestępczości zorganizowanej do podrabiania towarów, na których zapotrzebowanie jest w tej chwili tak ogromne, że przekracza możliwości produkcyjne niemal każdego europejskiego kraju. Środki ochrony osobistej i produkty higieniczne wyprzedają się na pniu i mało kto obecnie nie zastanawia się, czy to co kupuje (po cenach zresztą niebotycznie wyższych niż kilka miesięcy temu) jest oryginalnym, certyfikowanym produktem. Największy niepokój budzą oczywiście sfałszowane leki, ponieważ ich wpływ na nasze zdrowie może być niebagatelny.

Światowa Organizacja Zdrowia już w 2012 r. szacowała, że ok. miliona osób umiera rocznie przez zażywanie podrobionych leków. Przypuszcza się również, że około 50 proc. leków oferowanych w Internecie może nie być oryginalna. W związku z tym, pod koniec marca 2020 r. Europejska Agencja Leków zaapelowała do społeczeństwa, aby nie kupować żadnych leków z nieautoryzowanych stron internetowych i innych niezweryfikowanych dostawców. Podobny apel odnaleźć można również na stronie Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych i Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego.

 

Jak poznać, czy mamy do czynienia z podrobionym lekiem?

 

Podrobione leki zazwyczaj oferowane są jako prawdziwe lub autoryzowane, więc ich rozróżnienie na pierwszy rzut oka nie jest możliwe. Mogą zawierać niewłaściwy lub brak aktywnego składnika. Mogą również zawierać odpowiedni składnik w niewłaściwej ilości. Często zawierają jednak w składzie bardzo szkodliwe substancje. Przyjmowanie takich produktów grozi poważnymi problemami zdrowotnymi lub pogorszeniem stanu chorego.

__________________________________________________________________________________________________

Aby uniknąć stosowania sfałszowanych leków, należy przestrzegać następujących zasad:

  • Kupując przez Internet, korzystaj wyłącznie z zarejestrowanych aptek internetowych
  • Sprawdź, czy wybrana apteka internetowa ma wspólne logo
  • Kliknij na logo i potwierdź, że apteka internetowa znajduje się na stronie internetowej władz krajowych
  • Nie kupuj leków reklamowanych jako leki lub zabiegi profilaktyczne dla COVID-19

__________________________________________________________________________________________________

Wprowadzone w 2014 r. przez Komisję Europejską wspólne logo, umożliwiające identyfikację legalnie działających aptek przedstawia poniższy obrazek:

wspólne logo aptek

Znajdująca się pod nim flaga państwa określa siedzibę apteki, na której stronie się znajdujemy. Wspólne logo w przypadku naszego kraju wygląda więc następująco:

wspólne logo aptek PL

Po kliknięciu w logo, powinno nastąpić przekierowanie do wpisu danej apteki w Rejestrze Aptek. Przed każdym zakupem leków oraz wszelkich wyrobów medycznych przez Internet, upewnijmy się więc, czy aby na pewno strona na której się znaleźliśmy jest godna zaufania, ponieważ pomyłka może w tym przypadku naprawdę drogo kosztować.

 

Działania przestępców coraz trudniejsze do wykrycia.

 

Wszelkiego rodzaju podróbki (nie tylko w zakresie farmaceutyków) sprzedawane są zazwyczaj online i przesyłane  pocztą lub przesyłkami kurierskimi. W przeważającej części pochodzą one z Azji i wysyłane są drogą pocztową w małych partiach, których nikt nie kontroluje. Informacje takie są udostępniane od wielu lat przez organizacje przeciwdziałające naruszeniom praw własności intelektualnej, jednak skala tego zjawiska i metody działania przestępców uniemożliwiają służbom państwowym skuteczne im zapobieganie.

Warto zwrócić jednak uwagę, że w ostatnich latach zauważalny jest wzrost ilości podrabianych towarów, które produkowane są wewnątrz Unii. Produkcją zajmują się głównie zorganizowane grupy przestępcze, posiadające własne linie produkcyjne oraz wytwarzające we własnym zakresie oznaczenia producentów, etykiety i metki. Innym modelem biznesowym jest używanie legalnych linii produkcyjnych wybranych firm przez określony czas (np. tydzień czy miesiąc), w celach produkcji podróbek. Działanie takie zmniejsza ryzyko wykrycia przez policję i organy celne. Ponieważ towary w ogóle nie muszą przekraczać granicy, brak jest ryzyka, że zostaną na niej zajęte.

Tym samym, jak można przypuszczać, produkcja podrobionych leków i innych towarów, potencjalnie groźnych dla naszego życia i zdrowia może odbywać się również na naszym polskim podwórku. Wystarczy jedynie przypomnieć, że w 2017 r. w okolicach Bełchatowa (woj. łódzkie) policja zarekwirowała ponad 8,5 ton podrobionego mleka w proszku dla niemowląt, które opatrywane było nazwą jednego z czołowych jego producentów.

***

Biorąc pod uwagę całokształt funkcjonującego w Europie rynku podróbek, trudno się dziwić obecnemu zjawisku. Podrabianie towarów jest obecnie bardziej dochodową działalnością dla grup przestępczych niż handel narkotykami, a jednocześnie ryzyko skazania i poniesienia realnie dotkliwej kary jest nieporównanie mniejsze. Wynika to z jednej strony ze stosunkowo łagodnych przepisów karnych, a z drugiej – ze społecznego podejścia do tego problemu, które w rzeczywistości odzwierciedla prawnokarną regulację. Nasza obojętność na podrabianie wszelkiego rodzaju towarów, może jednak okazać się zgubna. Szczególnie w sytuacjach kryzysowych, gdyby aparat państwowy okazał się czasowo mniej skuteczny, a rynek zalałaby fala nielegalnych i potencjalnie szkodliwych substancji, opatrzonych nazwami znanych i budzących nasze zaufanie marek.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Kancelaria Adwokacka Magdalena Wojdak tel. 604 200 483 mail: kancelaria@wojdak-legal.com